Een boiler zorgt dat je altijd warm water hebt, maar het is ook een van de grotere energieverbruikers in huis. Zeker als je een elektrische boiler hebt, kan dit flink oplopen in je maandelijkse kosten. Gelukkig kun je met een paar slimme aanpassingen en regelmatig onderhoud het verbruik aanzienlijk verlagen, zonder in te leveren op comfort.
In dit artikel lees je hoe je je boiler optimaal instelt, wat onderhoud doet en welke gewoontes direct schelen in je energieverbruik. Zo weet je precies welke stappen je zelf kunt nemen en waar je op moet letten.
De ideale temperatuur: lager is beter
De standaard temperatuur van veel boilers staat vaak op 60 of 65 graden. Dat is hoger dan nodig. Voor dagelijks gebruik (douchen, afwassen) is 55 graden al prima. Zet je de thermostaat lager, dan verbruikt de boiler minder energie om het water warm te houden. Elke 10 graden verlaging kan zo’n 5-10% energie besparen.
Let op: de temperatuur mag niet lager dan 55 graden, anders loop je risico op legionellabacteriën. Deze kunnen zich in lauwwarm water (20-50 graden) snel vermenigvuldigen en gezondheidsproblemen veroorzaken. Zet dus niet lager dan 55 graden en verwarm de boiler minstens één keer per week tot 60-65 graden om bacteriën te doden. Sommige boilers hebben hiervoor een speciale 'legionellarun' die je kunt instellen.
Een tweede punt: als je een warmtepompboiler hebt, is de optimale temperatuur vaak lager (rond 50-55 graden). Dit type is juist ontworpen om efficiënt te werken bij lagere temperaturen. Check de handleiding van jouw boiler voor de beste instelling.
Slimme instellingen: timers en piekuren
Veel boilers hebben een timer of programmeerfunctie. Hiermee kun je instellen wanneer de boiler het water verwarmt. Gebruik je vooral ‘s ochtends en ‘s avonds warm water? Zet de timer dan zo dat de boiler vlak voor die momenten opwarmt. In de uren dat je geen warm water nodig hebt, houdt de boiler het water op temperatuur of schakelt hij uit. Zo voorkom je dat je energie verbruikt op momenten dat je het niet gebruikt.
Als je een dynamisch energiecontract hebt, kun je de boiler instellen om te verwarmen tijdens goedkope uren (bijvoorbeeld ‘s nachts). Dit kan flink schelen in je kosten, maar let op: het duurt even voordat het water op temperatuur is. Plan dus voldoende tijd in voordat je gaat douchen.
Sommige boilers hebben een 'vakantie-stand'. Zet deze aan als je langere tijd weg bent. Dan verbruikt de boiler vrijwel geen energie, maar houdt hij het water wel vorstvrij. Dit is beter dan de boiler helemaal uitzetten, omdat dat meer energie kost om weer op te warmen.
Onderhoud en kalk: de stille energievreter
Kalkaanslag is een grote boosdoener bij boilers. Kalk vormt een isolerende laag op het verwarmingselement, waardoor de boiler meer energie nodig heeft om het water te verwarmen. Bij een flinke kalklaag kan het verbruik met wel 20-30% toenemen. Regelmatig ontkalken is daarom essentieel. Afhankelijk van de hardheid van het water kun je dit jaarlijks of eens in de twee jaar doen. De kosten voor het ontkalken door een specialist liggen vaak tussen de 75 en 150 euro, maar het verdient zichzelf terug in energiebesparing.
Daarnaast is het verstandig om de boiler jaarlijks te controleren op lekkages en de anode (een magnesiumstaaf die corrosie tegengaat) te laten vervangen. Deze verslijt na verloop van tijd en als dit niet gebeurt, kan de boiler gaan roesten en eerder kapotgaan. Een goed onderhouden boiler werkt efficiënter en gaat langer mee, wat ook weer beter is voor het milieu en je portemonnee.
Zelf kun je ook wat doen: laat regelmatig wat water uit de aftapkraan lopen om bezinksel te verwijderen. Dit is eenvoudig en helpt om de boiler schoon te houden. Check wel of je boiler hiervoor geschikt is en volg de instructies in de handleiding.
In het kort
- Zet de boilertemperatuur niet hoger dan nodig: 55°C is voldoende, behalve wekelijks naar 60-65°C tegen legionella.
- Gebruik een timer of programmeerfunctie om de boiler alleen te laten verwarmen wanneer je warm water nodig hebt.
- Kies bij een dynamisch contract voor verwarmen tijdens daluren om kosten te besparen.
- Schakel de vakantiestand in als je lang weg bent, dit verbruikt bijna niets.
- Ontkalk je boiler regelmatig (jaarlijks of eens per 2 jaar) om energieverlies te voorkomen.
- Laat de anode vervangen voordat hij versleten is (meestal om de 2-5 jaar).
- Laat regelmatig wat water uit de aftapkraan lopen om bezinksel te verwijderen.
Veelgestelde vragen
Is 55 graden wel veilig voor mijn boiler?
Ja, 55 graden is veilig, maar om legionella te voorkomen moet je het water minstens één keer per week naar 60-65 graden verwarmen. Veel boilers hebben hier een automatische functie voor.
Hoeveel kan ik besparen met een lagere temperatuur?
Het verlagen van de temperatuur van 65 naar 55 graden kan zo’n 5-10% energie besparen op het totale verbruik van de boiler. Dit is afhankelijk van je gebruik en de isolatie van de boiler.
Moet ik mijn boiler uitzetten als ik op vakantie ga?
Nee, zet je boiler niet volledig uit, maar gebruik de vakantiestand als die er is. Deze houdt het water vorstvrij en verbruikt minimaal. Volledig uitschakelen kost meer energie om weer op te warmen.
Hoe vaak moet ik mijn boiler ontkalken?
Dat hangt af van de waterhardheid in jouw regio. Bij hard water is jaarlijks ontkalken aan te raden, bij zacht water eens per 2 jaar. Je kunt een specialist inhuren of zelf ontkalken als je handig bent.
Conclusie
Met een paar eenvoudige aanpassingen aan je boilerinstellingen en regelmatig onderhoud kun je flink besparen op je energiekosten. Begin met het verlagen van de temperatuur naar 55 graden, gebruik timers en ontkalk je boiler op tijd. Dit levert niet alleen financieel voordeel op, maar zorgt er ook voor dat je boiler langer meegaat. Zo geniet je zorgeloos van warm water en verlaag je tegelijk je ecologische voetafdruk.
Badkamer laten verbouwen?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via BadkamerRadar.
Vraag badkameroffertes aan →Lees ook: Waterdruk verhogen: 5 veelgemaakte fouten · Waterleidingen vervangen: doe-het-zelf of vakman? · Boiler ontkalken: stappenplan voor meer rendement · CV-ketel onderhoud: wat mag je zelf doen? · Waterdruk meten: zo doe je dat correct · Boiler vervangen: kosten en aandachtspunten — meer over waterinstallatie en leidingen
BadkamerRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.